پارلمان نروژ روز سهشنبه 3 فوریه شاهد یکی از مهمترین رأیگیریهای سالهای اخیر بود؛ جلسهای که در آن نمایندگان درباره حفظ یا لغو نهاد پادشاهی تصمیمگیری کردند. این بحث پس از آن مطرح شد که گروهی از نمایندگان از چند حزب سیاسی پیشنهادی را برای تغییر ساختار حکومتی کشور و تبدیل آن به یک جمهوری پارلمانی ارائه کرده بودند. این طرح که نخستینبار در پاییز ۲۰۲۴ مطرح شد، با هدف اصلاح قانون اساسی و حذف نقش سنتی سلطنت ارائه گردیده بود.
با آغاز جلسه رأیگیری در ساختمان استورتینگ (پارلمان نروژ)، روشن بود که این طرح با چالشهای جدی روبهروست. طبق قانون اساسی نروژ، هرگونه تغییر در شکل نظام حکومتی تنها در صورتی امکانپذیر است که دستکم دوسوم نمایندگان با آن موافقت کنند؛ شرطی سختگیرانه که عملاً میزان حمایت گسترده را ضروری میکند. نتیجه نهایی رأیگیری اما بسیار فراتر از انتظار حامیان جمهوری بود. در مجموع ۱۴۱ نماینده به ادامه نظام پادشاهی رأی مثبت دادند، در حالیکه تنها ۲۶ نفر با آن مخالفت کردند. این اختلاف چشمگیر عملاً هرگونه احتمال بازنگری در ساختار حکومتی را از میان برد.
تحلیلگران سیاسی معتقدند که این نتیجه تا حد زیادی ریشه در ساختار اجتماعی و تاریخی نروژ دارد. خاندان سلطنتی در این کشور جایگاهی نمادین و دیرینه دارد و در بزنگاههای مهم تاریخ معاصر، از جمله دوران جنگ جهانی دوم، نقشی وحدتبخش ایفا کرده است. علاوه بر این، بخش بزرگی از افکار عمومی نروژ از عملکرد نظام پادشاهی مشروطه رضایت دارد و آن را بخشی از هویت ملی کشور میداند. همین حمایت اجتماعی سبب شده تا احزاب میانه و راست نیز تمایلی برای حمایت از تغییر ساختار حکومتی نشان ندهند.
در کنار عوامل تاریخی و فرهنگی، وضعیت سیاسی کنونی نیز در مخالفت گسترده با طرح جمهوریسازی نقش داشته است. بسیاری از نمایندگان معتقدند که مسائل فوریتری مانند سیاست انرژی، مهاجرت، وضعیت اقتصادی و هزینههای زندگی وجود دارد که باید در اولویت قرار گیرد. از نگاه آنها، تغییر نظام حکومتی بدون وجود یک بحران واقعی یا خواست عمومی گسترده، نه ضروری است و نه موجه.
با توجه به نتیجه این رأیگیری، بهنظر میرسد بحث تغییر نظام حکومتی در نروژ دستکم در آینده نزدیک از دستور کار سیاسی کنار گذاشته شود. هرچند برخی احزاب جمهوریخواه اعلام کردهاند که همچنان به تلاشهای خود ادامه خواهند داد، اما شکست قاطع طرح اخیر نشان میدهد که مسیر هرگونه تغییر اساسی در ساختار حکمرانی نروژ طولانی و پیچیده خواهد بود. در حال حاضر، نروژ همچنان به عنوان یک پادشاهی مشروطه به مسیر تثبیتشده خود ادامه میدهد و نشانهای از تغییر فوری در چشمانداز سیاسی کشور دیده نمیشود.
برای ثبت نظر وارد شوید